Kleurenblindheid en vormgeving

JaxxTip ontwerp

kleurenblind en vormgeving

Kleurenblind?

Er zijn gelukkig weinig mensen die echt kleurenblind zijn.

0,0001% van de Nederlandse mannen kunnen helemaal geen kleuren onderscheiden en zien alles in zwart, wit en grijstinten. Deze vorm heet Achromatopsie.

Kleurenblindheid, of in de meeste gevallen een kleurenzienstoornis, ontstaat door een probleem in één of meerdere kegeltjes. Er zijn 3 soorten kegeltjes, elk gevoelig voor één van de primaire kleuren: rood, geel en blauw.

Ben jij kleurenblind?

test kleurenzienstoornis

Zie jij de getallen 7, 13, 16, 8 ,12 en 9 goed, dan werken de kegeltjes goed. Zo niet, dan heb jij waarschijnlijk een vorm van een kleurenzienstoornis, of ben je kleurenblind.

Meest voorkomende vormen

Een rood-groenkleurenzienstoornis is de meest voorkomende vorm bij een aangeboren kleurenzienstoornis. Personen die daar last van hebben, kunnen niet goed onderscheid maken tussen rood- en groentinten. Zeker één op de twintig mannen in Nederland heeft hier last van.

Het gedeeltelijk of geheel blind zijn voor één kleur komt minder voor. ‘Slechts’ één op de honderd.

Een kleurenzienstoornis kan soms op latere leeftijd ontstaan. Meestal gaat het dan om een blauw-geelafwijking.

Meer informatie vind je op de website van het oogfonds

Leven met een kleurenzienstoornis

Deze stoornis is lastig, ongeacht de vorm. Het is lastig de juiste kleurcombinaties aan te trekken, maar zeker ook op andere vlakken. Soms kan het zelfs gevaarlijke situaties opleveren. Zo zijn sommige verkeersborden moeilijk te lezen voor mensen met een bepaalde vorm van de stoornis. En is dat waarschuwingslampje in de auto nu groen of rood?

Ik weet het eigenlijk niet, zijn alle stoplichten gelijk? Met het rode licht boven en het groene onder. Of bestaan er ook horizontale stoplichten?

Eng hoor, wanneer je niet weet of je moet stoppen of door kan rijden…

Een aantal beroepen mag je, wanneer je een vorm van kleurenblindheid hebt, niet beoefenen:

  • astronaut
  • elektriciën
  • loods
  • luchtverkeersleider
  • metrobestuurder
  • sommige militairen
  • piloot
  • politie
  • stuurman
  • treinmachinist
  • trambestuurder

Er zijn meerdere beroepen waar het lastig kan zijn wanneer je kleurenblind bent. Voor mij persoonlijk zou het moeilijk zijn om als fotograaf en grafisch vormgever mijn werk goed te doen.

Informatie van de website Kleurenblind en beroep

App om kleuren te onderscheiden

Er zijn verschillende mobiele apps ontwikkeld, waarmee kleuren worden geaccentueerd. Ik heb de gratis app Color Blind Pal geprobeerd. Deze app werkt als een augmented reality. Richt met je camera op het object waarvan je de kleur wilt zien en je ziet in je scherm welke kleur het is. Geweldig! Ik denk goed te gebruiken wanneer je ’s morgens voor je kledingkast staat en iets bij elkaar wilt zoeken, of precies die lekkere appel wilt pakken, maar minder handig voor in de auto.

app kleuren zien bij kleurenblind

Kleuren aangeven met iconen

Tijdens een van mijn zoektochten op het web, kwam ik deze Portugeeste site Color Add tegen. Hier zag ik het onderstaande filmpje over het gebruik van iconen voor kleur.

Er zijn best veel mannen, sorry het zijn meestal mannen, die problemen ondervinden om kleuren te onderscheiden. Het voorbeeld van kleding uitzoeken noemde ik al. Maar hoe zie je bijvoorbeeld of de appel rood is, wanneer je geen rood kan onderscheiden?

Color Add filmpje over kleurenblind

De iconen zijn op zoveel plekken te gebruiken:

  • Groenen en fruit;
  • Verschillende medische toepassingen;
  • Kleurpotloden;
  • Kleding;
  • Bus- en metrolijnen;
  • Verfindustrie;
  • Grafische vormgeving.

iconen voor kleur

Kleurgebruik in vormgeving

Zo’n 700.000 Nederlanders zijn kleurenblind. Dat één van hen jouw website bezoekt, of een andere communicatie uiting bekijkt, is zeer waarschijnlijk. Om te testen of er voldoende rekening is gehouden met deze groep mensen is het mogelijk je uiting te testen op de website Colblindor. Hiervoor load je een foto of screenshot up, selecteer de vorm van de kleurenzienstoornis en je ziet gelijk hoe goed de verschillende kleuren voor deze groep mensen te onderscheiden zijn.

Samen sparren over kleurgebruik in jouw communicatie uitingen? Of heb heb je andere vraag of opmerking? Neem dan contact met me op.

Lees ook de andere tips